De motorvoertuigen die de Tilburgse Luchtbeschermingsdienst (LBD) in gebruik had geven een mooi voorbeeld van de bureaucratische rompslomp die er in de oorlogjaren bij het mogen gebruiken van auto's en motoren kwam kijken.

Op grond van de Kraftfahrzeugserfassungs- und Verfügungsbekanntmachung van 30 december 1942 vraagt de Zentralkartei des Wehrmachtsbefehlshabers in den Niederländen für zivile Kraftfahrzeuge op 3 juni 1943 aan de burgemeester van Tilburg opgave van de nummers van de ontvangstbewijzen van motorvoertuigen die door de LBD in gebruik zijn genomen. Deze voertuigen waren blijkbaar nog niet aangemeld bij die instantie. Het gaat om drie personenauto's: een Steyr 200 uit 1939 met kenteken N-9209, een Ford uit 1932 met kenteken N-14169 en een DKW uit 1940 met het Groningse kenteken A-25236. Een dag later volgt een soortgelijk verzoek voor een Sparta motor uit 1937 met kenteken N-35874.

Deze verzoeken zijn doorgestuurd aan de commandant van de politie en die antwoordt op 15 juni dat die motorvoertuigen door de commandant van de Tilburgse LBD zijn opgegeven aan de Rijksinspectie voor de Luchtbescherming, zodat de nummers van de ontvangstbewijzen niet opgegeven kunnen worden. Wel waren drie ontvangstbewijzen (215543 t/m 215545), maar daarop zijn de kentekens niet vermeld en er zijn geen afschriften van de bijbehorende formulieren gemaakt. De gevraagde gegevens kunnen dus niet worden geleverd. De burgemeester stuurt op 17 juni een vertaalde versie van dit verhaal aan de Zentralkartei.

Maar daarmee is het niet klaar! De Zentralkartei stuurt op 7 juli de gegevens die de formulieren en de kentekens bij elkaar brengen:

Vragenlijst 215543 hoort bij een Bedford Six vrachtwagen met kenteken N-33705

Vragenlijst 215544 hoort bij een Ford vrachtwagen met kenteken N-30957

Vragenlijst 215545 hoort bij een Ford personenwagen met kenteken N-906

Die auto's zijn dus aangemeld, maar niet de voertuigen waarvan eerder de gegevens waren opgevraagd. De burgemeester stuurt dit weer door aan de politie.

De Majoor der Politie raadpleegt het Hoofd van de LBD en dan is het antwoord, op 19 juli: De nummers van de ontvangstbewijzen van de motorrijtuigen met de kentekens N-15822, N-14169 en A-25236 zijn opgegeven aan de Rijksinspectie voor de Luchtbescherming en daarom in Tilburg niet bekend. Het Hoofd LBD zal alsnog formulieren aanvragen. En dan volgt er nog een interessante ontwikkeling: "Nog zij gemeld dat het kenteeken A.25236 is veranderd in N.25236, nadat dit motorvoertuig door den Luchtbeschermingsdienst te Tilburg is overgenomen van de AB-fabrieken [bedoeld: AaBe. Redactie] te Tilburg, aan wie eerstgenoemd kenteeken was afgegeven. Het motorvoertuig gekenteekend N.19720, zijnde een magirusauto, is eigendom van de Gemeentelijke Electriciteitsfabrieken te Tilburg en kan, indien noodzakelijk, in gebruik worden gesteld bij den Luchtbeschermingsdienst te Tilburg." En de burgemeester stuurt dit stuurt deze informatie twee dagen later weer netjes door aan de Zentralkartei.

Op 3 augustus worden er dan vragenlijst verzonden voor de Steyr N-9209, de Ford N-14169, de DKW N-25236 en een Ford vrachtwagen N-15822, met verzoek aan de gemeente om die door de eigenaar te laten invullen en retour te zenden. De burgemeester stuurt deze stukken weer ter afhandeling door aan de Politie, die het Hoofd LBD de formulieren wil laten invullen. Maar dat moet door de eigenaren gebeuren en dus volgt er meer informatie:

voor vrachtwagen N-15822 ingevuld door E. v.d. Pas

voor personenwagen Ford N-14169 door A.A.W. v.d. Put

voor personenwagen DKW A-25236 door eigenaar AaBe-fabrieken; het kenteken blijkt nu nog eens veranderd te zijn in, N-60382

voor personenwagen Steyr N-9209 door eigenaar Englebert's Autohandel N.V. te 's-Gravenhage.

En het Hoofd LBD heeft dan ook een verzoek aan de Zentralkartei: graag snel ontvangstbewijzen voor de formulieren.

Op 24 augustus 1943 stuurt de burgemeester dan eindelijk de vragenlijsten van de wagens met de kentekens N-9209, N-14169, N-60382 (oud: N-25236) en N-15822 terug.

Zaak afgedaan, zou je denken. Maar bij de Zentralkartei loopt het blijkbaar niet helemaal soepel, want op 30 augustus stuurt die een rappel, om de vragenlijsten per omgaande op te sturen. Maar ja, dat had hij dus op 24 augustus al gedaan, schrijft de burgemeester terug.

Bron: Regionaal Archief Tilburg, toegang 484, Gemeentebestuur Tilburg 1938-1985, inv. nr. 5633, scans 41, 42, 46-48, 59-68, 72, 73 en 75