Plaatjes op de auto

door Redactie op 20 mei 2021

Als je kijkt naar foto’s van oude auto’s zie je daar, behalve de nummerplaat,  vaker allerlei kenmerkende plaatjes op gemonteerd zitten. Wat betekenen ze eigenlijk?

Driekleurige platen op vrachtwagens

Links naast het kenteken de driekleurige plaat (coll. M. Arts)
Links naast het kenteken de driekleurige plaat (coll. M. Arts)

Op vrachtauto’s zie je oranje-wit-blauwe platen. Die kleuren kwamen overeen met drie klassen waarin de wegen in Nederland waren ingedeeld. Die klasse werd o.a. bepaald aan de hand van het wegdek en de breedte van de weg. Met gekleurde banden of velden langs de wegen werd aangegeven in welke klasse de weg viel. Een oranje band, bijvoorbeeld om een boom, duidde een weg in de eerste klasse aan, een witte band met zwarten stip de tweede klasse, een blauwe band de derde klasse. De wieldruk van een vrachtwagen bepaalde of voor bepaalde klassen een maximumsnelheid gold, of dat de weg in kwestie voor die vrachtauto verboden is. Alle zware vrachtauto's moesten worden ingeschreven in een register, dat door Rijkswaterstaat werd bijgehouden. De constructie van de vering, de het gebruik lucht- of massieve banden en andere gegevens bepaalden de maximumsnelheid of het rijverbod voor die wagen op bepaalde wegklassen. En dat werd aangeduid met de driekleurige plaat, die voor- en achterop de wagen werd bevestigd. Een kruis op een van de kleuren gaf aan, dat met de vrachtwagen op de bijbehorende wegklasse niet mocht worden gereden.

Ovalen plaatje met landaanduiding

De auto van Straasheym had zowel een Nederlands als een Belgisch kenteken (part. coll.)
De auto van Straasheym had zowel een Nederlands als een Belgisch kenteken (part. coll.)

Met de toename van het aantal auto’s en motoren nam ook het internationale verkeer toe. Daaraan kwam aanvankelijk een hele papierwinkel te pas. Want je moest wel aantonen dat je de auto niet invoerde, maar alleen tijdelijk in een buitenland gebruikte.

Het Dagblad van Noord-Brabant somde het in de krant van 8 april 1932 eens op:

1e Een internationaal rijbewijs
2e Een internationaal bewijs voor het motorvoertuig
3e Een triptiek of een carnet de passages en douanes
4e een Nederlandse nummerplaat en NL plaat

Internationaal bewijs motorvoertuigen (coll. C, Wouters)
Internationaal bewijs motorvoertuigen (coll. C. Wouters)

Zonder triptiek of carnet moest je invoerrechten betalen over je motorvoertuig. Een motor zonder zijspan of aanhanger kon in België en Frankrijk met alleen de eerste twee documenten worden ingevoerd.

De ANWB verstrekte op diverse plaatsen in ons land de formulieren om deze grensdocumenten in orde te maken.

Bijzondere nummerplaat met geïntegreerd NL-plaatje (coll. E. Spaan)
Bijzondere nummerplaat met geïntegreerd NL-plaatje (coll. E. Spaan)

Al in 1910 werden voerden twaalf Europese landen, waaronder Nederland,  de ovalen plaatjes in, waarmee het land van herkomst werd aangeduid. Voor Nederland was dat NL. Later volgden meer landen. Een aantal van die landcodes is nog steeds in gebruik (al staat NL tegenwoordig op de nummerplaat), maar sinds 1910 zijn er zowel landen verdwenen als bijgekomen en sommige codes zijn ook aangepast.

Blauw plaatje ‘60’

Een blauw plaatje met in oranje cijfers het getal 60, gaf aan dat de houder een wegenbelastingkaart bezat die voor 60 niet-achtereenvolgende dagen geldig was. Het werd wel gebruikt voor reservewagens van grote garagebedrijven. Voor auto’s in eigendom of beheer van een autofabriek of -handelaar waren aan het plaatje ook de letters FH toegevoegd. Die wagens werden bijvoorbeeld voor proefritten gebruikt.

Bronnen

Bredasche Courant, 9-1-1932
Dagblad van Noord-Brabant, 8-4-1932
Homepages.cwi.nl (WaybackMachine: https://web.archive.org/web/20090815033549/http://homepages.cwi.nl:80/~dik/english/reg/index.html,  geraadpleegd 20-5-2021)

Met dank aan Hans Boomer voor de tip.

Door bezoekers

Reageer